دکتر فرانسیس مکنر، روانشناس و پژوهشگر رفتاری، با بررسی عملکرد نوازندگان برجسته، روشی را برای مقابله با «افزایش نشانه‌ها» در حین حفظ کردن قطعات موسیقی پیشنهاد کرده است. او معتقد است که برای یادگیری یک پاساژ پیانو، می‌توان با اقداماتی نظیر عدم نگاه به انگشتان یا کلاویه‌ها، نشانه‌های دیداری را کاهش داد. همچنین، با تغییر ارتفاع صندلی یا وضعیت بدن، می‌توان نشانه‌های وضعیتی را به حداقل رساند. برای کاهش نشانه‌های حسی-حرکتی نیز، افزایش مهارت در نواختن هر بخش از قطعه ضروری است.
ارتباط این موضوع با حفظ کردن قطعات چیست؟
معمولاً نوازندگان موسیقی را با یادگیری مجموعه‌ای از زنجیره‌ها حفظ می‌کنند و به نشانه‌هایی که در طول تمرین آموخته‌اند، تکیه دارند. این رویکرد می‌تواند پرخطر باشد؛ زیرا عواملی مانند عرق کردن دست‌ها، لرزش آرشه، یا شنیدن یک نت اشتباه از پیانیست همراه، ممکن است یکی از این نشانه‌ها را در حین اجرا مختل کند.
در ادامه، سه راهکار برای کمک به حفظ کردن و کاهش وابستگی به نشانه‌ها در یک زنجیره ارائه شده است:
- بدون ترتیب تمرین کنید: در تمرین یک قطعه، می‌توان بخشی از زمان را به جابجایی بین نقاط مختلف اختصاص داد. شروع و پایان‌های نامنظم (برخلاف ترتیب معمول جملات) درک شما را از آنچه می‌نوازید به چالش می‌کشد و باعث می‌شود بدون توجه به جایگاهتان در قطعه، بر آن مسلط و مطمئن باشید. اگر از روش تمرین ترکیبی (Interleaving practice) استفاده می‌کنید، می‌توانید بخش‌ها را در هم آمیخته و نقاط شروع و پایان آنها را تغییر دهید.
- هم نسخه علامت‌دار و هم نسخه بدون علامت را کار کنید: نوازندگان اغلب قطعات خود را با مداد، هایلایت یا خودکار دیجیتال علامت‌گذاری می‌کنند. از آنجایی که این علامت‌گذاری‌ها به عنوان نشانه‌هایی در ذهن باقی می‌مانند، یک نسخه بدون علامت از قطعه را نیز برای تمرین در دسترس داشته باشید. با هر دو نسخه علامت‌دار و بی‌علامت تمرین کنید تا ثبات اجرای خود را بدون نشانه‌های بصری بسنجید. این راهکار را می‌توان با تمرین بدون ترتیب جملات قطعه با نسخه بدون خبرهای داغ علامت ترکیب کرد.
- مشخص کنید چه چیزی نوازندگی شما را هدایت می‌کند، سپس آن را مختل کنید: صدای خود را هنگام نواختن قطعه ضبط کنید. در طول ضبط، پس از هر چند عبارت مکث کنید و نشانه‌ای را که راهنمای شماست، شناسایی کرده و با صدای بلند نام ببرید. آیا برای رسیدن به جمله بعدی به تغییری نیاز دارید؟ آیا برای اشاره به زیر و بمی صدا به آکورد دست چپ در پیانو متکی هستید؟ ضبط صدا لیستی از نشانه‌ها را ارائه می‌دهد که ممکن است در طول تمرین از آنها آگاه نباشید. با این اطلاعات می‌توانید این نشانه‌ها را از اجرا حذف و بی‌اثر کنید. برای مثال، می‌توانید عمداً تغییری را که به عبارت بعدی اشاره می‌کند، از دست بدهید. لازم است که زنجیره را چندین بار تمرین کنید تا بتوانید عبارت را بدون مکث و تردید اجرا کنید. اگر به آکورد دست چپ پیانو متکی بوده‌اید، از نوازنده پیانو بخواهید آن را حذف کند و اشتباهات دیگری ایجاد کند تا یاد بگیرید در مواجهه با اختلال نیز به نواختن ادامه دهید. به این روش تمرین کنید تا زمانی که قطعه را به طور دقیق بنوازید. این راهکار به خوبی با دو مورد قبلی ترکیب می‌شود.
چابکی در نوازندگی
این سه راهکار به ایجاد چابکی در نواختن کمک کرده و باعث افزایش ثبات عملکرد نوازنده می‌شوند. به جای اینکه تا هفته قبل از اجرا منتظر بمانید تا مطالب را حفظ کنید، از همان ابتدا در مسیر تمرین خود از این ایده‌ها استفاده کنید. با این کار، شما برای مدیریت بهتر آنچه که در محیط‌های اجرا و طبیعت انسانی ممکن است پیش بیاید، مجهزتر خواهید بود.
با عضویت در خبرنامه هی موزیک همیشه بروز باشید.
ایمیل خود را بدون www وارد کنید!
به نکات زیر توجه کنید